Posts tonen met het label Boek. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Boek. Alle posts tonen

8 oktober 2014

Uit het land der verveling

Ik verveel me zo. Ik lig de halve dag op bed op voorschrift van de dokter. Maak je geen zorgen, ik heb weinig pijn.

Wat doe je zoal als je per dag acht uur op bed ligt? Ik lees. Ik ben een slechte boekenlezer geworden. De meeste boeken bevallen me niet meer. Ik lees tien bladzijden en dan weet ik het wel. Tijdverspilling. Waarom zou een verhaal dat één persoon gewrocht heeft interessant zijn voor mij? Mijn criterium om een boek door te lezen is heel simpel geworden; als ik er geen zin meer in heb, dan leg ik het weg. Ik ben lid geworden van de bibliotheek om e-books uit te lenen en ze direct op mijn tablet te kunnen laden en lezen. Zo heb ik Der fernste Ort van Daniel Kehlmann en The long earth van Terry Pratchett gelezen. (Kehlmann kan ik aanraden, Pratchett niet alhoewel ik normaalgesproken een fan ben).

2 november 2012

Vrijheid?

Ik heb een boek (recensie VK, recensie 8weekly) gelezen en het heeft me veranderd.

De vrijheid is niet afhankelijk van de omstandigheden om je heen. Niet van je werk, niet van de staat, niet van je verplichtingen, niet van je gezin, en niet van je lichamelijke bewegingsvrijheid. De vrijheid zit van binnen. In zijn verhaal probeert Peter Hoeg te beschrijven hoe je de innerlijke deur naar de vrijheid bereikt. Als je dat wilt weten, moet je het lezen, het is te uitgebreid om het hier samen te vatten. Wat ik er over kan zeggen is dit: je moet er op het juiste moment voor open staan, en het juiste moment moet je kunnen herkennen. Dan is het nog slechts een kwestie van zien en de gelegenheid grijpen.

10 december 2011

Prijsvraag !!

Hallo lief blogger-volk. Vandaag presenteer ik u vol trots de gedrukte versie van het Dagboek 1942-1945, tot stand gekomen door de moderne techniek van Online-Druck.



3 december 2011

im Oktober

von: Liane Bosse

in den Abend schauen
auf einer Bank
am Haus
mit den Jahren
wortloser

was wir auch sehen
spricht ja für sich
ehe Nacht verbirgt
die Anmut der Tiere

einen Blick noch
auf die Gipfel im Licht

könnten wir
wie dieser Tag
vollendet sterben




Uit:

Die Wahrheit der Jahreszeiten
Liane Bosse
dr. Ziethen Verlag
-- bij Amazon (op dit moment nog niet verkrijgbaar) --

3 april 2011

Van wie komt dit?

"Ik heb ooit onze oude buurvrouw een bal kapot zien snijden met een mes. Ze had het ons al honder keer beloofd wanneer wij de bal in haar tuin schoten. Maar pas als je aan zoiets begint, snap je: een mes in een voetbal steken, zo makkelijk gaat dat niet. Ze heeft drie kwartier staan prikken. Wij zaten er gezellig in een kring omheen. Na een tijdje zijn we maar naar huis gegaan." (Niet googelen!)

Ik heb deze schrijver nu ontdekt. Blijkbaar is hij al een aardige beroemdheid, maar ik als expatriot heb dat dus volledig gemisd. Hij is begonnen op internet, schrijft columns voor de krant en is regelmatig op de televisie.

Als ik ergens ben ga ik graag even een boekenwinkel binnen, dus ook twee weken geleden in Amsterdam toen ik daar was voor het Blogbal. Ik heb er een talent voor om in een oogopslag te zien of een boek mij zal bevallen. Dit boek sprong in het oog. Het leek erop dat in dit boek alledaagse dingen met een scherp oog worden waargenomen en uit het hart worden beschreven. En dat blijkt te kloppen. Het boek is een soort verzameling van columns, er staat niet bij of die al ergens zijn verschenen. Ik vind het geweldig. Mijn huisgenoten zaten steeds te kijken waarom ik nu weer zat te gniffelen of hardop te lachen. Het boek heeft maar een fout: er staan ook gedichten in. Maar zelfs daarvan heb ik er een of twee gelezen, uit nieuwsgierigheid. O ja, het heeft nog een foutje. Het is een beetje minachtend tegenover dieren. Nou ja, niemand is perfect.

Het tweede boek dat ik heb gekocht is van Rob Wijnberg, "Mijn tafelheer is Plato". Ik heb het nog niet gelezen, maar het lijkt erop dat dit een redelijke denkende meneer is die mijn denkbeelden bevestigt, en dat is altijd welkom.

31 maart 2011

Er is geen moraal meer

Ik heb mijn eerste boek van Juli Zeh doorgeworsteld, Spieltrieb (NL: Speeldrift). Kort samengevat: als je ongeveer tweederde van het boek weglaat, dan heb je een goed leesbaar, spannend, interessant en intelligent verhaal. Daar echter die tweederde nog wel in het boek staan, is het geheel een vermoeiende leesoefening geworden, overladen met veel te veel metaforen. Het probeert in oneindig veel variaties een filosofisch wereldbeeld op te dringen. Een wereldbeeld waar ik het vanaf de eerste bladzijde al niet mee eens was. Het feit dat veel alineas zo doorwrochten waren dat ze gewoon boven mijn pet gingen heeft ook niet geholpen. (Sommige boeken moet je waarschijnlijk in je eigen taal lezen, hoewel ik bij Dostojewski, ook in het Duits, veel minder problemen had.)

Heel kort het verhaal: een super-intelligent verveeld en eenzaam meisje laat zich door een charismatische welbespraakte jongen meeslepen in een "spel" waarbij een van de leraren op een sexuele manier gechanteerd wordt.

Volgens dit boek heeft de jeugd van tegenwoordig geen moraal meer. De jeugd van tegenwoordig weet op hun 15e al alles over oorlog, verkrachting, sex, porno, misdaad en geweld. De jeugd van tegenwoordig maakt dagelijks mee dat hele landen zich a-moreel gedragen, bijvoorbeeld doordat ze oorlogen voeren die met schijnheilige redenen goedgepraat worden, dat mensen gemarteld en bestraft worden terwijl ze onschuldig zijn. Das Internet und das kommerzielle Fernsehen lässt grüßen. Daardoor staat de huidige generatie mijlenver van de onze af en kijkt ons medelijdend aan als we het hebben over trouw, eerlijkheid en rechtvaardigheid. Zij doorziet dat alle belangrijke beslissingen genomen worden op grond van lafheid, eigenbelang en domheid. De democratie is oud en versleten. Wetten zijn gebaseerd op waardevoorstellingen die niet meer geldig zijn. Het enige waar de moderne mens zich nog mee bezig kan houden is een SPEL te spelen. Een spel waarbij de spelregels kunnen bestaan uit de wetten uit het wetboek van strafrecht, maar dat is niet meer dan een afspraak. Je had evengoed andere regels kunnen bedenken.

Wat een bullshit! Hier wordt op een kunstmatige manier geprobeerd de huidige generatie een gezicht te geven. De mensheid heeft al sinds duizenden jaren morele waarden, en hoewel ze af en toe op de achtergrond gedrongen worden, is de moderne jeugd niet nihilistischer dan welke andere jeugd ook. Zoals we weten klaagde de goede oude Socrates al over de "jeugd van tegenwoordig" die geen manieren heeft en respectloos is tegenover hun ouders. Er is niets nieuws onder de zon.

Misschien probeert Juli Zeh ons alleen maar te waarschuwen voor wat er zou gebeuren wanneer de algemene moraal zich werkelijk in deze richting zou bewegen. In dat geval is het een loffelijk streven. Maar zo komt het niet over. Het boek is pathetisch en hoogdravend. Zelfs de rechterin die aan het begin en aan het eind van het boek optreedt, en die geintroduceerd wordt als de "kalte Sophie" die zich niets wijs laat maken, laat zich overtuigen door de levensbeschouwingen van de hoofdpersoon. De schrijfster heeft overigens zelf rechten gestudeerd en op een gelijksoortig gymnasium gezeten in dezelfde stad als in het boek. Maar enige gelijkenis met nog levende echt bestaande personen is natuurlijk niet bedoeld en berust op puur toeval.

3 november 2010

Ein König für Deutschland - De Koningsmaffia - A. Eschbach in Erfurt



Het hart bonsde in mijn keel. Ik was al eerder op bijeenkomsten geweest in Duitsland, lezingen of fora, waar na afloop vragen gesteld mogen worden door het publiek. Als een Duitser een vraag stelt dan doet hij dat pas als hij zeker weet dat het een intelligente vraag is, waaruit blijkt dat hij zich heeft verdiept in het onderwerp en er verstand van heeft. De vraag moet goed geformuleerd zijn, en hij moet minstens twee of drie moeilijke woorden bevatten. Op het moment dat de vraag gesteld wordt, voel je hoe de vraagsteller wordt beoordeeld door de rest van het publiek. Door deze vraagstellings-drempel monden de vragen soms uit in een tentoonspreiding van eigen kennis of in ieder geval een poging daartoe, of om het simpel te zeggen: het wordt dan een beetje truttig.

Ik had al eens met een vraag op mijn lippen gezeten in een forum waar het ging om psychologische problemen, maar die vraag dan weer ingeslikt omdat ik niet over de drempel durfde, wetende dat ik de strenge vraagstellings-toelatingseisen niet zou kunnen vervullen. Maar nu was ik alleen, niemand die ik kende was in de zaal waarbij ik een flater zou kunnen slaan, en ik wilde het werkelijk graag weten.

HiD: "Er is werkelijk iemand in de USA geweest die beweert dat hij de software heeft geschreven om stemcomputers te manipuleren voor de presidentsverkiezingen in de USA in 2000, zoals u ook in uw boek aangeeft. Daar u gerechercheerd heeft, wil ik graag weten, denkt u dat daar waarheid in zit? Zijn de verkiezingen waarbij George W. Bush zo krap heeft gewonnen gemanipuleerd geweest, wat is uw eigen mening daarover?"

Gemompel en gelach in het publiek, een besmuikte glimlach van de schrijver, en -hoe kan het ook anders- een ontwijkend antwoord:

Andreas Eschbach: "Er heeft inderdaad iemand voor de rechter onder ede verklaard een dergelijk software te hebben geschreven als prototype. Er zijn toen bij die verkiezingen zeer veel onregelmatigheden geweest die veroorzaakt zouden kunnen zijn door manipulatie. Ik kan me zelfs voorstellen dat beide partijen gemanipuleerd hebben. Ik weet het niet, het was in ieder geval een inspiratie voor dit boek. In de daaropvolgende verkiezingen vier jaar later heeft George W. Bush weer gewonnen, en deze keer met een ruime meerderheid. Wat mij meer zorgen baart dan de mogelijkheid dat deze verkiezingen gemanipuleerd zijn, is de mogelijkheid dat er echt zoveel Amerikanen zijn die voor hem gestemd hebben." Instemmend gelach vanuit het publiek.


Op de foto's: Niet het boek dat vanavond besproken werd, maar het nieuwste dat net uit is (Black Out), met een handtekening van de meester.

En dit is Andreas Eschbach, voor de nieuwkomers en de vergeetachtigen onder ons.

17 mei 2010

40 dagen waarheid

In Duitsland is een boek op de markt gekomen van een journalist, die bij wijze van experiment 40 dagen niet liegt, en tegen iedereen absouluut de waarheid spreekt. Het lijkt een beetje op de komische film Liar, liar met Jim Carrey. In die film is Jim Carrey een listige advocaat die door een magische gebeurtenis gedwongen is de waarheid te spreken. Zowel bij Jim als bij de Duitse journalist leidt dit tot meer inzicht, meer duidelijkheid over wie vriend en vijand is onder de collega's en kennissen, en een verbetering in de intieme relaties, al is dat na een paar aanvankelijke hobbels.

Dat je tegen de kennissen en collega's niet alijd de zuivere waarheid spreekt, is normaal. Oncomfortabele waarheden laten we het liefst over aan echte goede vrienden. "Er zit iets tussen je tanden" is nog een onschuldig voorbeeld. Dat een nieuw kledingsstuk iemand niet staat, dat wordt al moeilijker. Echt lastig wordt het om iemand te vertellen dat zijn of haar kapsel er absoluut vreselijk uitziet. De meer gewiefden onder ons zullen opmerken dat diegene zijn haar er goed uitziet, zodra hij op een dag besluit een ander kapsel te nemen.  Op mijn werk is een collega met zo een kapsel. Omdat ik met hem niet bijzonder bevriend ben, heb ik er nog nooit iets over gezegd.

In de partnerrelatie wordt het een stuk subtieler. In principe verlang ik van mijn partner een eerlijke mening, en zelf geef ik die ook, ZOLANG IK DENK DAT IK MIJN PARTNER ER NIET ONNODIG MEE KWETS. In principe is de beslissing om de waarheid te zeggen of niet heel eenvoudig: als ik mijn partner op dit moment kwets door de waarheid te zeggen, maar ik er daarmee voor zorg dat we op de lange termijn grotere problemen voorkomen, dan is het dat waard. Als de kwetsing echter groter is dan het voordeel op lange termijn, dan is het beter een leugentje om bestwil te fabriceren. Bij dit 'voordeel op de lange termijn' termijn moeten we dan nog onderscheiden of dit voor mij geldt, voor mijn partner, of voor allebei. Al naar gelang hoeveel je je eigen geluk boven dat van je partner stelt of andersom, valt de beoordeling van dit 'voordeel op de lange termijn' anders uit.

Een voorbeeld: een stelletje is fris verliefd. Zij kookt voor hem rode kool met appelmoes. Hij haat rode kool, maar hij is zo verliefd en verblind, dat hij zegt dat het heerlijk smaakt en zelfs zijn lievelingsgerecht is. Tot in lengte van dagen kookt zij nu regelmatig rode kool voor hem, in de veronderstelling hem daar een groot plezier mee te doen. Had hij in het begin nog iets durven zeggen, hoe meer tijd er verstrekt des te minder kan hij dat doen. Daarmee geeft hij toe haar jarenlang voor de gek gehouden te hebben.

Was deze leugen de moeite waard? Dat hangt ervan af. Misschien was zij vreselijk teleurgesteld geweest als hij direkt gezegd had "Gadverdamme, rode kool, dat lust ik niet", de sfeer van de avond was verpest, ze hadden ruzie gekregen en het was nooit iets geworden. En dus neemt hij het kleinere euvel op de koop toe en eet regelmatig de verafschuwde rode kool.

Ander voorbeeld. Vrouw komt naar huis met een nieuwe jas/ jurk/ schoenen, zij is dolenthousiast, en ik vind het vreselijk. Wat zeg ik nu? Ik zal persoonlijk de waarheid zeggen, maar dan in een verhullende vorm. "Die andere jas vind ik mooier", "Ik houd niet zo van bloemetjesmotief", desnoods geef ik helemaal geen mening.

Door iemand de waarheid te zeggen toon je ook op een bepaalde manier respekt. Je zegt daarmee "Jij bent volwassen genoeg om de waarheid te verdragen". Als je iemand altijd verschoont, dan behandel je hem als een teer bloemetje dat niets verdraagt.

Wanneer is het wel raadzaam om te liegen?

Als iemand een fout heeft waarvan je weet dat die niet te veranderen is, het heeft dan geen enkele zin deze fout te benoemen. Het enig wat je er mee bereikt is, dat je aan je eigen mededelingsdrang toegeeft. Voor voorbeelden raad ik je aan om je eigen verbeelding te raadplegen.

29 maart 2010

Waarom het boek inderdaad heilig is

In de snelle wereld van internet, WLAN, palmtop en E-Book is er steeds minder tijd voor boeken. Sommige mensen argumenteren dat de noodzaak van boeken verdwijnt, je kunt immers alles opslaan op geheugenchips, en dan lezen op handige apparaten. Je hebt nog maar een zo'n apparaat nodig - een E-Book, palmtop, iPad of whatever -, het liefts met een online-aansluiting, en je hebt alle boeken tot je beschikking.

Ze vergelijken het met andere dingen die verdwenen zijn, zoals muziekdragers in de vorm van LP's en CD's. De analogie tussen boeken en LP's heeft echter een groot manco. Een LP biedt bij het afspelen geen enkel voordeel tegenover een mp3-player, de player is gewoon een technisch betere uitvoering van de platenspeler. Het boek biedt tegenover zijn elektronische versie wel een aantal zeer grote voordelen:
- Een boek is tot in lengte van dagen "backwards compatible". We kunnen nu nog boeken lezen die duizend jaar geleden geschreven zijn, probeer dat maar eens met een floppy disc van 20 jaar oud, of een harde schijf van 10 jaar geleden. Dit is meteen het sterkste argument, en op zichzelf geeft dit al aan wat het bestaansrecht van boeken is. Maar er is meer.
- Voor een boek heb je geen elektriciteit nodig (misschien een leeslampje, maar daar blijft het bij).
- Een boek kan 3 hoog uit het raam vallen zonder dat het kapot gaat, het kan in het water vallen zonder kortsluiting te veroorzaken. De HARDWARE van een boek is vele malen robuuster dan die van zijn processor-bestuurde contrahent.
- Als een boek werkelijk uitgediend is, kun je het altijd nog in de open haard gooien. Met een E-Book lijkt me dat niet zo verstandig.

Dat waren de harde argumenten. Maar boeken hebben ook een hoge gevoelswaarde.

Veel mensen zullen bevestigen dat de beleving van een boek heel anders is dan een tekst op de pc. Met een E-Book heb ik nog geen ervaring, misschien is het daarmee anders. Een tekst op de pc is een tekst uit duizenden. Op de pc moet je kiezen uit de overvloed aan informatie, en daardoor worden veel teksten alleen maar vluchtig gescand. Snel uitlezen, want er is nog meer te zien. Zoveel mogelijk lezen, anders mis ik misschien iets belangrijks. Er wordt zoveel bagger aangeboden, dat je gedwongen wordt tot deze werkwijze. Het is net als televisie, je moet waden door een wijds moeras vol met rotzooi, om de kleine zeldzame waardevolle plekjes te vinden. Pink Floyd wist dat twintig jaar geleden al: "I've got sixteen channels of shit on the t.v. to choose from." Bij een boek is dat anders. Alleen al de hindernis van het uitgeven en drukken is een krachtig filter. Een beetje uitgever drukt alleen titels die ze de moeite waard vinden. Als je vindt dat er ook veel rotzooi in boekvorm wordt gedrukt, dan moet je eens op de uitgever gaan letten. De kans is groot dat de boeken die je graag leest bij een uitgever vandaan komen die nog meer biedt dat jou aanspreekt.

Het boek is niet alleen een heel handige uitvinding, het is de bakermat van de beschaving. De boekdrukkunst zorgde ervoor dat kennis systematisch doorgegeven kon worden naar volgende generaties. Het gedrukte woord op papier zorgde ervoor dat we uit de donkere middeleeuwen zijn gekomen. En daarvoor verdient het boek een ereplaats. Wij hebben aan boeken zoveel te danken, dat het inderdaad heiligschennis is om te beweren dat we ze ooit niet meer nodig zullen hebben. Natuurlijk zal elektronisch leesvoer een steeds grotere plaats innemen in het totale aanbod. Het voordeel van de lage drempel van elektronisch leesvoer en de daarmee gepaard gaande versnippering, is dat er steeds meer teksten verschijnen die maar voor weinig mensen interessant zijn. (Ik denk daarbij bijvoorbeeld aan mijn eigen blog.) De nadelen heb ik hierboven al voldoende beschreven.

Boek, ik buig voor u.

7 december 2009

In het bos

Ik bevind mij in een bos. Het is nacht, en vrijwel donker. Een vale maan verspreid een halfslachtig licht vanachter de wolken. Het bos is erg dicht. Flarden mist maken het nog moeilijker om iets te onderscheiden. Ik kan een paar bomen links en rechts zien, maar verder niet. Ik loop door het bos, ik ben onderweg naar een ander deel van het bos, waar ik over gehoord heb. Daar schijnt de zon, het is er niet zo dicht begroeid. Daar kun je alles goed zien, zelfs 's nachts. Er stroomt een rustig beekje, er groeit fruit, alles is er in overvloed. Maar voorlopig ben ik nog hier. Ik struikel over een boomwortel die ik niet had gezien, mijn voet doet gevoelig pijn. Ik strompel verder. Om mij heen hoor ik stemmen. Ik zie een licht, links in de verte. Daar komen de stemmen vandaan. Als ik mij in die richting beweeg, word het licht steeds duidelijker. Dan zie ik dat het licht niet van de zon of de maan komt, maar van een paar mensen die een oude zaklantaarn gevonden hebben, iemand schakelt het licht aan en uit. Verblufd kijken de omstanders ernaar. Degene met de zaklantaarn wordt door de anderen bewonderend aangekeken, ze hebben nog nooit een zaklantaarn gezien en denken dat hij bovennatuurlijke krachten heeft. De man doet niets om deze indruk te ontkrachten. Zien ze niet dat dit niet het echte licht is? De andere mensen zijn vast en zeker ook op zoek naar het mooie stuk bos waar je goed kunt leven. Ik trek een paar mensen aan hun mouw, maar ze slaan mijn hand geirriteerd weg. Ik draai me om en loop verder. Het wordt weer donkerder. Uren lang dwaal ik door het bos. Ik volg mijn gevoel. Ik probeer met mijn verstand de richting te bepalen uit de geruchten die ik heb gehoord, maar de aanwijzingen zijn te schaars. Boven mij hoor ik opeens het luide gekras van een kraai. Ik kijk omhoog en probeer iets te onderscheiden. Daarbij loop ik verder en stoot mijn hoofd aan een laaghangende tak met een scherp uiteinde. De tak schramt mijn wang. Mijn gezicht brand, ik heb een lelijke kras, ik voel hoe de druppels warm bloed er langzaam uit lopen. Daar het donker is en ik geen spiegel heb, kan ik niet zien hoe mijn gezicht eruit ziet. Ik druk mijn hand tegen mijn wang om het bloeden te stoppen. Ik moet verder. Ik kan me door zulke kleinigheden niet laten ophouden. Ik word wel moe, maar ik heb het gevoel dat ik eeuwig door kan lopen. Een onbedwingbare kracht van binnen drijft me voort. Ik corrigeer de richting een stukje. Na een heel eind zie ik weer een licht. Nu ben ik op mijn hoede. Is dit weer een vals baken, een ijdele hoop? Ik kan het risico niet lopen het echte licht mis te lopen, dus ik loop er weer naar toe. Deze keer blijkt het een kolonie glimwormen te zijn. Ze zien er erg mooi uit, zoals ze daar in het donker door elkaar krioelen, en een blauwachtig glans verspreiden op hun direkte omgeving. Ik blijf een tijdje staan en bewonder ze. Dan ga ik weer verder.
Ik heb het gevoel dat ik hier al dagen rondloop. Plotseling krijg ik gezelschap. Nog een zoeker. Hij blijkt ook naar het bewuste gedeelte van het bos te zoeken, alleen heeft hij gehoord dat het er anders uitziet. Het blijkt dat we het toch over het zelfde hebben. We lopen een stuk samen. Als we van gedachten wisselen over het onbekende mooie bos en de moeilijkheden die we onderweg moeten overwinnen, ontstaat een band. Dan opeens verdwijnt hij. Ik draai me om en hoor nog zijn haastige voetstappen, die snel verdwijnen in het donker. Ik volg hem niet, ik ben er zeker van dat hij een verkeerde richting is ingeslagen. Ik ga zitten en rust uit. Ik ga liggen en val in slaap. Morgen kan ik weer verder zoeken.


Ik buig mij nederig in het stof voor de door mij pas ontdekte grote schrijver Friedrich Dürrenmatt, die mij met een van zijn korte verhalen inspireerde tot dit stukje. In dit verhaal beschrijft hij een droom van een man op een oneindige trap.

20 november 2009

Mijn eerste roman

In navolging van het onnavolgbare Oud Zeikwijf, heb ik nu ook online mijn eerste roman geplubiceerd gekregen. De eerlijkheid gebied mij te zeggen dat al enkele andere medebloggers mij voorgingen. De titel luidt "Twijfels, reflecties, en op- en neerwaartse spiralen".


Enkele recenties:

"Een regelrechte thriller" - Oud Zeikwijf -

"Het is poëzie, vind ik, geen roman dus." - Marjan -

"ik vind Bob's eerste roman toch wel van een andere klasse, maar die komt nooit door de keuring vw vormfout vrees ik." - Oud Zeikwijf -

"Dat is allemaal bob zijn schuld." - Cole - a.k.a. - cohore - a.k.a. - horige -


Nieuwsgierig geworden? Dat is terecht. Lees het zelf. U kunt het hier lezen. Mijn roman staat onder Inzendingen (3).

23 september 2009

Evaluatie enquete

Hiernaast staat een enquete over religie en poezie, hij is net afgelopen. Ik ben deze enquete gestart doordat de Engelse blogger Elberry ooit zei dat alle niet-gelovige mensen die hij kent, geen gevoel of waardering hebben voor poezie. Daar dat bij mijzelf inderdaad het geval is, vroeg ik mij af of hij gelijk had, en vandaar de enquete. De vraag was: ben je religieus en houd je van poezie, de uitslag is:

Religie ja, poezie ja : 2
Religie nee, poezie nee : 8
Religie ja, poezie nee : 0
Religie nee, poezie ja : 5

Het vermoeden wordt dus niet bevestigd, daar er een relatief groot aantal mensen is die niet gelovig zijn, maar wel van poezie houden. Blijkbaar zijn dat twee verschillende genen.

Ik houd niet van poezie. Waarschijnlijk heeft dat er mee te maken dat ik bij taal, of die nu gesproken of geschreven wordt, meer geinteresseerd ben in de inhoud dan in de vorm. Ik kan mooi geschreven proza wel waarderen, maar een goed verhaal kan ook in krakkemikkige zinnen geschreven zijn, voor mij blijft het toch interessant. Bij poezie daarentegen gaat het bijna alleen nog maar om de vorm. Of niet dan? Ik weet het niet, want ik begrijp poezie echt niet. Ik heb nog nooit in mijn leven een gedicht gelezen dat mij geraakt heeft. Volgens mij ben ik er allergisch voor. Het is mij te zweverig. Misschien heeft gevoel voor poezie te maken met een of andere karaktereigenschap, weten de poezie-lezers misschien wat die is? Ik kom er niet uit.

17 juni 2009

Andreas Eschbach

Vorige week had ik een logje over mijn favoriete Duitse muziek, deze keer gaat het over mijn favoriete Duitse schrijver, Andreas Eschbach.

Wie nog nooit van Eschbach gehoord heeft, kent misschien de film Das Jesus Video. Deze film baseert op de eerste roman van Eschbach met de gelijknamige titel (Ned: Het Messias-mysterie). In dit verhaal wordt bij opgravingen in de Israelische woestijn een 2000 jaar oud menselijk overschot gevonden, dat in een buideltje de handleiding van een videocamera bij zich heeft. Het gaat om een camera die op het moment van opgraving nog niet op de markt is. De voor de hand liggende conclusie is, dat in de nabije toekomst tijdreizen worden uitgevonden, en dat iemand met een videocamera naar het verleden is gereisd (/gaat reizen) om daar sensationele opnames te maken. Een fascinerend avontuur begint waarbij een jonge man het opneemt tegen een businesstycoon in de jacht op de videocamera en de eventueel daarin aanwezig opnames van Jezus.

Andere boeken die ik van Eschbach heb gelezen zijn Ausgebrannt (De rijkdom van Saoud), Eine Billion Dollar (De erfenis van Fontanelli) en Der Nobelpreis (De Nobelprijs). In Ausgebrannt gaat het om het einde van het olie-tijdperk. In Arabie blijkt een groot olieveld voortijdig op zijn einde te lopen, en daardoor raakt het fragiele evenwicht van vraag en aanbod aan het wankelen. Er wordt weliswaar nog steeds veel olie opgegraven (/gepompt?), maar omdat de vraag het aanbod overstijgt, schieten de prijzen in de hoogte en al snel worden benzine en allerlei vormen van energie en produkten die op olie baseren (kunststof!) zo duur, dat veel mensen zich deze dingen niet meer kunnen veroorloven. Andreas Eschbach laat op overtuigende wijze zien hoe afhankelijk we met zijn allen zijn van de olie, hoe de huidige economie en politiek hoofdzakelijk draait om de vraag wie de controle heeft over deze belangrijkse grondstof, en wat er zou kunnen gebeuren als we ons niet op tijd voorbereiden op het einde van het olie-tijdperk.

In Eine Billion Dollar krijgt een jonge man, die op dat moment nog niet veel tot stand heeft gebracht in zijn leven, opeens bezoek van drie advocaten. De advocaten verwittigen hem ervan dat hij erfenaar erfgenaam is van een groot geldbedrag. Om hoeveel geld het gaat, vertellen ze niet meteen, omdat anders de schok te groot zou zijn. Een biljoen dollar, een miljoen maal een miljoen dollar, is namelijk zoveel geld dat je daarmee zo machtig bent als een middelgrote industrie-staat. Het gigantische bedrag vindt zijn oorsprong 500 jaar geleden, toen een voorvader van de hoofdpersoon een voor de toenmalige tijd ook al aanzienlijk bedrag van 300 Florin naliet. In zijn testament liet hij beschikken dat een advocaten-familie dit bedrag 500 jaar lang zou beheren. Met het geld werd niet gespeculeerd, het werd alleen op de bank gezet, waar er rente van getrokken werd. Daar een 'dood' bedrag niet onbeperkt lang op de bank kan staan, was de opgave van de advocaten het geld steeds weer op tijd van bank naar bank over te maken en te verdelen in kleinere, onopvallende bedragen. Het loon voor dit werk bestond uit een gedeelte van de rente.

In principe is dat werkelijk mogelijk. 300 Florin kwamen ongeveer overeen met 10.000 dollar. Bij een rente van 3,8% kom je na 500 jaar op 1,255 biljoen. (Berekening: 1,038 tot de macht 500, maal 10.000).

Als het tot de hoofdpersoon doordingt dat hij niet droomt, en dat hij met het geld mag doen wat hij wil, gaat hij eerst volledig uit zijn dak. Het eerste wat hij koopt is een oude jongensdroom: een Ferrari. Daarna komt een mooi huis, een gigantisch jacht en meer luxe-artikelen. Hij geeft het geld met scheppen uit, maar het wordt niet merkbaar minder. Gaandeweg wordt hem bewust dat hij met zoveel geld ook iets zinnigs kan doen voor de hele wereldbevolking. In tegenstelling tot regeringen van landen die evenveel geld hebben, is hij aan niemand gebonden en kan met het geld doen wat hij wil. Verschillende adviseurs dringen zich aan hem op waarvan we niet weten of ze goedwillend zijn. Hij bouwt een netwerk van bedrijven op met behulp van een van de adviseurs, zodat het bedrag nog verder groeit. Zo ver, dat hij uiteindelijk met het geld kan doen wat hij van plan is; de wereld wordt niet gered, maar hij wordt er wel een stuk beter op.

Een anekdote uit dit boek bracht zo een aha-erlebnis bij mij tot stand over het wezen van banken, dat ik het hier met jullie wil delen. Het gaat erover hoe een bank geld kan creeren uit het niets. Dat kunnen ze echt. Giraal geld is denk ik het Nederlandse begrip ervoor, en het werkt zo:

Stel je richt een bank op met een eigenkapitaal van 100.000 Euro. Dit bedrag leen je aan een ondernemer, die dit geld nodig heeft om zijn rekeningen te betalen. Omdat hij niet al het geld in een keer nodig heeft, stort hij het voorlopig op een girorekening bij de bank, bij jou dus. Je bezit nu als bank een 'werkkapitaal' (niet het officiele begrip) van weer 100.000 Euro. Het mooie is, dat je deze 100.000 Euro nu weer bijna in zijn geheel aan de volgende ondernemer mag uitlenen. 10 Procent van het geld moet je achterhouden als reserve om de eerste ondernemer te kunnen bedienen als deze geld nodig heeft, dat is wettelijk geregeld. 90.000 Euro kun je dus uitlenen aan ondernemer nummer twee. Je ontvangt nu als bank rente over 190.000 Euro! Niet alleen ontvang je die rente, in feite heb je ook 90.000 Euro in omloop gebracht die voorheen niet bestonden. Je hebt geld gecreeerd. Dit spelletje kan zich herhalen, wanneer ondernemer 2 zijn geld ook op een betaalrekening stort.

Ook als de ondernemer het geld bij een andere bank dan de jouwe op een rekening stort, blijft het principe hetzelfde. Doordat een bank met geld dat op een girorekening staat, nieuwe leningen kan uitschrijven, schept zij geld.

Als we het bovenstaande voorbeeld 10 maal herhalen, is er in totaal bijna 700.000 Euro in omloop waarvan de bank rente krijgt, en in de loop van het proces heeft zij bijna 600.000 Euro gecreeerd.

De conclusie van de protagonist: als banken niet bestonden, hadden ze uitgevonden moeten worden.

De verhalen van Andreas Eschbach zijn vergelijkbaar met die van Dan Brown (Het Bernini Mysterie en De Da Vinci Code) en Frank Schätzing (Der Schwarm, Ned. De Zwerm), maar de stijl is naar mijn smaak beter. Zowel bij Dan Brown als Frank Schätzing komen de personen niet tot leven, ze zijn twee-dimensionaal. Ik heb geen herkenningsgevoel, ik leer geen echte mensen kennen die handelen van uit begrijpelijke gevoelens. Ze beleven weliswaar zeer spannende avonturen, en je leert heel veel feiten over geschiedenis, kunst en wetenschap, maar de mensen blijven vaag, schemerachtig, levenloos.

De mensen bij Andreas Eschbach zijn er een stuk beter aan toe. Het is weliswaar geen hoogstaande literatuur, maar de karakters van de figuren, en de ontwikkeling van die karakters, spelen een rol in het verhaal, zijn realistisch en herkenbaar. Mooi is bijvoorbeeld in Das Jesus Video hoe we de business-tycoon op twee manieren leren kennen. Eerst vanuit het gezichtpunt van zijn opponenten: als oppermachtige figuur, barstend van dadendrang, hoog op de ladder als eigenaar van het op een na grootste media-bedrijf in de USA. In het volgend hoofdstuk leren we hem van binnen kennen: zijn media-bedrijf brengt geen winst op, een groot deel van zijn succes heeft hij te danken aan zijn uiterlijk, hij maakt zich zorgen dat hij zoveel geld uitgeeft.

De klap op de vuurpijl is de achtergrond van Andreas Eschbach, waar ik pas achter kwam nadat ik al twee boeken van hem had gelezen. Hij was in zijn vorige leven, voordat hij fulltime schrijver werd, software-ontwikkelaar! (Net als ik). Een tijd lang heeft hij daarna zijn eigen automatiseringsbedrijf gehad, en toen hij zoveel succes kreeg met het schrijven, heeft hij zich daar 100 procent op gericht.

Van mij krijgt hij 5 sterren.

(Op de Duitse Wikipedia vind je een veel uitgebreidere beschrijving, en hier worden ook alle boeken apart besproken.)

6 maart 2009

Niet weer bloggen over bloggen

Van de week een mooi stukje gelezen (Engels) van Bryan Appleyard over de betekenis van bloggen. Ik zeg er verder niets over, behalve dat Bryan Appleyard zelf blogt en toegeeft dat hij eraan verslaafd is, en dat hij goed beschrijft waarom het gaat bij bloggen. Hij maakt zelfs aannemelijk dat bloggen een nieuwe bestaansvorm is.

Ik zou niet moeten bloggen over bloggen. Ik hou niet van films die over het maken van een film gaan, en niet van boeken die over schrijvers gaan die een boek schrijven. Uitzondering: De Huurders van Malamud. Dat is echt een goed boek over een schrijver die een boek schrijft. Het gevaar voor de schrijver echter bij dit soort incest is dat je na verloop van tijd zo opgaat in die ene bezigheid dat je daarnaast geen sociaal leven van betekenis meer hebt. Of je hebt wel een sociaal leven, maar het heeft geen betekenis meer voor je. Het enige waar je dan nog iets van af weet is het schrijven zelf, hoe moeilijk het is om een onderwerp te vinden, hoe eenzaam dat werk aan je bureau is, en bla bla bla. Get a life!, wil je zulke schrijvers of theatermakers toeroepen.

In plaats daarvan is het veel beter om te schrijven over spannende, leuke, ongewoonlijke gebeurtenissen, over bijzondere gevoelens en gedachtes, filosofie, nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen, of persoonlijke problemen.

Maar wat doe je als er even niets spannends gebeurt? Blog dan in hemelsnaam niet over bloggen. Dat doe ik ook niet. Ik blog over bloggen over bloggen, en dat is toch iets anders.

5 maart 2009

The Overman Conspiracy, jetzt auf Deutsch, Die Übermensch Verschwörung

Für den Autor, der bewiesen hat über hervorragende Deutschkenntnisse zu verfügen, und andere deutsche Besucher, habe ich den letzten Post jetzt ins Deutsche übersetzt.

Eine Buchkritik

Ich habe eine besondere Beziehung zu diesem Buch. Der Autor ist Max McDowell, ich wurde auf dieses Buch aufmerksam gemacht auf dem Weblog von Selena Dreamy. Senela Dreamy ist eine Frau die sich sinnlich präsentiert und blogt über vielerlei interessante Themen wie Quantenphysik, Philosophie, Politik und Erotik. Über die ware Identität von Selena wurde viel spekuliert durch die Besuchern des Blogs. Eine Frau die sich im Internet so präsentiert lädt schell den Verdacht auf sich daß ihre Identität eigentlich eine ganz andere ist, und nach dem Lesen von The Overman Conspiracy wird dieser Verdacht bestätigt. Selena Dreamy ist eine der Figuren der Geschichte.

Womit wir zum Inhalt des Buches kommen. Der Schreibstil von Max McDowell ist in meinen Augen einzigartig, ich habe zumindest noch keinen vergleichbarer Autor gelesen. Die Geschichte ist ein Thriller en handelt von den Abenteuern von Max selber, wie er sich nach und nach verwickelt in ein Netz aus Terroristen, Menschenschmugglern und Prostitution. Das Buch ist ausreichend beladen mit Action, und wird abgewechseld mit Dialogen. Max hat einen sehr blumigen Sprachgebrauch, überladen mit Adjektiven, und jeder zweite oder dritter Paragraph zwingt dich zum nachdenken. Das Buch ist schnell, es zieht an einem Vorbei wie ein Videoclip, ohne dessen Oberflächlichkeit. Es reisst dich mit in den Lauf der Ereignissen. Für jemanden wie ich bei dem das Englisch nicht die Muttersprache ist, ist es ein schwieriges Buch. Den roten Faden zu folgen ist nicht das Problem, aber um alle Subtilitäten und Finessen mit zu kriegen mit denen die Sätze vollgepackt sind, musste ich schon öfter zum Wörterbuch greifen.

Es gibt Action, es gibt Sex, es gibt interessante Personen. Um das Verschwinden einer jungen Frau zu recherchieren entschliesst sich Max als Taxifahrer zu arbeiten, und in dem Umfeld der Taxifirma werden die Figuren bunt schillernd und sehr realistich beschrieben. So realistisch daß der Eindruck sich aufdrängt vieles basiert auf persöhnliche Erfahrungen des Autors:

"Ben Nevis", as he was inevitably called, was a passionate and inveterate Scotsman. Charming and with a devil-may-care attitude, he worked thoroughly at being a rake; the epitome of the streetwise cabby, with the reputation of an alleycat - and all the cunning if you ask me. He seemed an unlikely ally, but he would stand by me. Fact is, I couldn't think of a better man to steel horses with, possibly elephants. Benny had the art of survival down to a pat. He was the proverbial cowboy. For him the minicab office was just a front. He preferred working the roadways, serving a whole string of clubs in the West End, entrapping the unwary. The routine never varied. Playing off his nice-guy personality, to many the choice between Benny's charm and the surliness of the boot-faced black Hackney Cabs would have been an easy one.

Das Internet spielt eine wichtige Rolle, es stellt sich heraus daß die Terroristen unter Decknamen mit einander kommunizieren in öffentlichen Chatrooms wo sie sich kodierte Nachrichten schicken. Der Anfang der Geschichte wird initiiert durch das Verschwinden einer jungen Frau namens Mitzi Maiglöckchen, eine Frau die Max gerade kennengelernt hat im Chatroom, und die er auch nur vom Internet und E-Mail kennt.

Die Geschichte kommt zu einem gewaltigen Klimax, und hat dann noch ein Nachspiel in dem aufgedeckt wird wie die ganzen Fäden des Terroristennetzes vermutlich zusammenpassen. Das spannende dabei ist daß eine Verschwörungstheorie aufgestellt wird die auf bestehende Personen und Gruppierungen basiert. Sogar wichtige (Ex-)Politiker wie Gerhard Schröder und Joschka Fischer spielen eine Rolle. Man kann diese Verschwörungstheorie auch ernst nehmen, jedenfalls gibt sich Max Mühe uns zu überzeugen.

Ich würde Max einen 'Stilschreiber' nennen. Der Stil ist genauso wichtig wie der Inhalt, und beides ist ausreichend vorhanden in diesem Buch.

1 maart 2009

The Overman Conspiracy

Een boek bespreking.

Ik heb een bijzondere relatie met dit boek. De auteur is Max McDowell, ik ben op dit boek attent gemaakt op het Weblog van Selena Dreamy. Selena Dreamy is een vrouw die zich sensueel presenteert en over allerlei interessante onderwerpen blogt zoals quantummechanica, filosofie, politiek en erotiek. De ware identiteit van Selena is het onderwerp geweest van veel speculatie onder de bezoekers van haar blog. Een vrouw die zich op het internet zo presenteert laadt al snel de verdenking op zich dat haar identiteit eigenlijk een hele andere is, en na het lezen van The Overman Conspiracy wordt dit vermoeden bewaarheid. Selena Dreamy is een van de karakters in het verhaal.

Waarmee we op de inhoud van het boek komen. De schrijfstijl van Max McDowell is in mijn ogen uniek, ik heb in ieder geval nog geen vergelijkbare schrijver gelezen. Het verhaal is een thriller en behandelt de avonturen van Max zelf, hoe hij langzaam verwikkelt raakt in een netwerk van terrorristen, mensensmokkelaars en prostitutie. Het boek is redelijk beladen met actie, afgewisseld met dialogen. Max heeft een zeer bloemrijk taalgebruik, overladen met bijvoeglijke naamwoorden, en iedere tweede of derde alinea dwingt je tot nadenken. Het boek is snel, het trekt aan je voorbij als een videoclip, met het verschil dat het niet zo oppervlakkig is. Het sleurt je mee in de loop van de gebeurtenissen. Voor iemand als ik bij wie Engels niet de moedertaal is, is het een moeilijk boek. Het verhaal zelf is goed te volgen, maar als je al de finesses en de subtiliteiten waarmee de zinnen volgepakt zijn wilt volgen, dan moet er een woordenboek bij aan te pas komen.

Er is aktie, er is sex, er zijn interessante personen. Om de verdwijning van een jonge vrouw te onderzoeken, besluit Max als taxichauffeur te gaan werken, en in het milieu van het taxibedrijf worden de figuren kleurrijk en zeer realistisch beschreven. Zo realistisch, dat je sterk de indruk krijgt dat veel baseert op persoonlijke ervaringen van de auteur:

"Ben Nevis", as he was inevitably called, was a passionate and inveterate Scotsman. Charming and with a devil-may-care attitude, he worked thoroughly at being a rake; the epitome of the streetwise cabby, with the reputation of an alleycat - and all the cunning if you ask me. He seemed an unlikely ally, but he would stand by me. Fact is, I couldn't think of a better man to steel horses with, possibly elephants. Benny had the art of survival down to a pat. He was the proverbial cowboy. For him the minicab office was just a front. He preferred working the roadways, serving a whole string of clubs in the West End, entrapping the unwary. The routine never varied. Playing off his nice-guy personality, to many the choice between Benny's charm and the surlines of the boot-faced black Hackney Cabs would have been an easy one.

Het internet speelt een belangrijke rol, het blijkt dat de terroristen met elkaar communiceren in een openbare chatroom onder deknamen en met gebruik van gecodeerde boodschappen. De start van het verhaal wordt geinitieerd door de verdwijning van een jonge vrouw namens Mitzi Maiglöckchen, een vrouw die Max pas sind kort kent, en wel alleen via de chatroom en E-Mail.

Het verhaal komt tot een fantastische climax, en heeft dan nog een nasleep waarin uit de doeken wordt gedaan hoe alle touwtjes van het terroristen-netwerk vermoedelijk aan elkaar zitten. Het spannende daarbij is dat een samenzweerders theorie opgezet wordt, die op bestaande personen en groeperingen in real-life baseert. Zelfs belangrijke Duitse (ex-)politici als Gerhard Schröder en Joschka Fischer spelen een rol.

Max is een stijl-schrijver. De stijl is net zo belangrijk als de inhoud, en van beide is genoeg aanwezig in dit boek.

8 december 2008

De voorlezer

Een kleine boekbespreking. De emigrant heeft er al een keer uitgebreid en zeer lovend over geschreven, en toen ik ontdekte dat mijn vriendin dat boek in de boekenkast heeft staan, ben ik er ook aan begonnen.
Ik heb het over De voorlezer van Bernhard Schlink. Het is geen dikke pil, dus ook voor de niet-geroutineerde lezers een poging waard. Het bijzondere aan dit boek is dat het op een persoonlijke, indringende, begrijpelijke, niet betweterige, niet intellectuele manier ingaat op de grote morele dilemma's van het leven die bijvoorbeeld in de nazi-tijd in Duitsland een grote rol spelen. Afgezien daarvan is het ook een boeiend liefdesverhaal over een student en een volwassen vrouw.

De morele vraagstukken die worden behandeld zijn bijvoorbeeld:
Hoe kan een mens zich laten meeslepen om mee te doen aan de gruweldaden van een systeem waar je als buitenstaander alleen maar met afschuw naar kunt kijken? Hoe komt het eigenlijk dat er zo veel mensen aan dit systeem hebben meegedaan? Waren al deze mensen gewoon slecht, dit antwoord is natuurlijk te simpel. Aan de hand van een persoon die in het normale leven (bijna) normaal functioneert wordt geschilderd hoe ogenschijnlijk onbelangrijke karaktereigenschappen en zwakheden ertoe bijdragen dat iemand in dit systeem meewerkt en bijvoorbeeld mensen selecteert die te zwak zijn om nog te werken en doorgestuurd worden om te worden vergast.

Met alle begrip en achtergrondinformatie blijft er altijd een punt aan te wijzen waarop een persoon had kunnen zeggen: hier doe ik niet meer aan mee. Ook al kost het me mijn baan, mijn aanzien, en mijn geld; ook al moet ik misschien in de gevangenis, aan dit soort praktijken doe ik niet meer mee. Ik denk dat het alleen de 'sterkere' mensen zijn die op zulke momenten een dergelijk besluit kunnen nemen. Veel mensen zijn echter niet clever genoeg om zich op de juiste manier te rechtvaardigen, hebben niet genoeg (wils-)kracht om tegen de autoriteiten in te gaan, hebben soms niet genoeg opleiding om zich op een fatsoenlijke manier te uiten, zijn gewoon te zwak.
Dit alles moet natuurlijk geen verontschuldigung zijn, maar inzicht verschaffen in de manier waarop een dergelijk systeem kan groeien. Als we niet willen begrijpen dat we misschien zelf ook vatbaar zijn in een zwak moment om ons te laten meeslepen, als we dat niet kunnen toegeven, dan lopen we gevaar dat we het niet zien gebeuren als het zover is.

Update:
Als ik over een film of boek vertel, lees ik pas daarna de andere kritieken of de stukken in de wikipedia, zodat ik mijn eigen mening niet teveel laat beinvloeden. Nu heb ik gelezen in de Wikipedia dat juist deze maand de verfilming van dit boek onder de titel The Reader in premiere is gegaan. In een van de hooofdrollen speelt Kate Winslet, en men houdt al rekening met Oscar-nominaties. De film komt pas in februari naar Duitsland, ik ben benieuwd.